4 min lezen
Eerst in de eigen taal, dan in het Nederlands
Een leerling die net in Nederland is, kan thuis vaak prima lezen. Alleen niet in het Nederlands. Zet je die leerling voor een Nederlandse tekst, dan gaat alle aandacht naar losse woorden ontcijferen. Waar de tekst over gaat, komt niet meer aan.
Begrijpen komt voor oefenen
Lezen in een nieuwe taal vraagt twee dingen tegelijk: de woorden herkennen en de inhoud volgen. Als allebei nieuw zijn, is dat te veel. Veel docenten merken dat een leerling dan afhaakt, of gaat raden.
Haal je één van de twee weg, dan wordt het haalbaar. Een leerling die de inhoud al kent, hoeft alleen nog te letten op hoe je het in het Nederlands zegt. Een nieuw woord krijgt dan meteen betekenis, omdat de leerling weet wat er op die plek moet staan.
De moedertaal is hierbij een hulpmiddel om sneller bij het Nederlands te komen. De leerling leest daarna nog steeds de Nederlandse tekst, maar nu met begrip.
Werkvormen zonder app
Bespreek het onderwerp vooraf. Laat leerlingen met dezelfde taal twee minuten in die taal overleggen: wat weet je hier al over? Daarna vertelt één leerling het in het Nederlands, zo goed als het gaat.
Geef bij een tekst een korte samenvatting in eenvoudige woorden of met plaatjes, vóór het lezen. Of laat leerlingen de kernwoorden opzoeken in hun eigen taal en die erbij schrijven.
Laat na het lezen navertellen in de eigen taal aan een klasgenoot. Wie dat kan, heeft de tekst begrepen. Wie vastloopt, weet precies welke alinea nog een keer moet.
Het nadeel ken je: in een klas met acht talen kun je dit niet voor iedereen regelen. Voor Arabisch en Oekraïens vind je nog wel een maatje, voor Tigrinya of Pasjtoe vaak niet.
Hoe TaalMaat het doet
In TaalMaat kiest elke leerling zelf een onderwerp voor een verhaal, bijvoorbeeld voetbal of koken. De woorden die jij voor de les hebt klaargezet, komen in dat verhaal terug.
De leerling leest het verhaal eerst in de eigen taal. Zo is duidelijk waar het over gaat. Pas na de knop 'Ik heb het gelezen' komt hetzelfde verhaal in het Nederlands.
De Nederlandse versie wordt voorgelezen door een natuurlijke stem, op drie snelheden. De tekst loopt mee: het woord dat je hoort, licht geel op. Kent een leerling een woord niet, dan laat een klik op dat woord zien wat het betekent.
Het verhaal is geschreven op het niveau van de leerling, van losse zinnen op 0F tot een heel verhaal op 2F. Twee leerlingen in dezelfde les lezen dus een ander verhaal, maar leren dezelfde woorden.
Welke talen er zijn, bepaal je zelf: je voegt de moedertalen van je klas toe in het tabblad 'Talen'. Talen die van rechts naar links worden geschreven, zoals Arabisch en Perzisch, worden goed weergegeven. Ook de uitleg bij elk scherm krijgt de leerling in de eigen taal.